Bibliografija
“Historija est testis temporum, lux veritatis, vita memorie, magistra vitae, nutia vetustatis.
”( Historija je svjedok vremena, svjetlost istine, život uspomene, učiteljica đivota, vijesnik davnine.), M.T.Ciceron.





Knjigu, “Kako je nastala zemlja Bosna”, napisao sam 2003. godine. Naime, na nagovor mog mlađeg sina Benjamina, svoje zabilješke o historiji Bosne, pretočio sam u jednu svojevrsnu knjigu. Pisana je za moju dušu i bez namjere njenog publikovanja. Bila je dostupna samo članovima moje obitelji i nekolicini dobrih prijatelja. Ovdje možete vidjeti naslovnicu knjige koju je uradio moj stariji sin Sanjin. Pišući o znamenitostima Gradačca, knjiga mi je ponovo došla pod ruku i sječanje na nju želim podijeliti sa vama. Klikom na naslovnicu otvorit ćete knjgu za čitanje.

BIBLIOGRAFIJA

- Esad Sarajlić, Gradačac 1945-1991. Gradačac, 2003.
- Esad Sarajlić, Gradačac sa okolinom u prošlosti, Gradačac, 2007
- Esad Sarajlić, Historijski razvoj srednjoškolskog obrazovanja u Gradačcu do 1995., Gradačac, 2011.
- Esad Sarajlić, JU osnovna škola "Ivan Goran Kovačić" Gradačac (1962-2012)
- Mehmedalija Tufekčić,Gradačac u 1941 godini
- Esad Tihić, Gradačac od 1941 do 1945. Gradačac, 2000.
- Esad Zukić i Sejad Berbić, 60 godina zdravstva u Gradačcu, Gradačac. 2004.
- Hamdija Kreševljaković, Kapetanije u Bosni i hercegovini, Sarajevo 1980.
- Husnija Kamberović, Husein-kapetan Gradaščević (1802-1834) Biografija, Sarajevo, 2002.
- Muhamed Hadžijahić, Gradačac i okolina. (Rukopis Nacrta za monografiju koja nikad nije štampana)
- Mustafa Imamović, Historija Bošnjaka, Sarajevo 1997.
- Nijaz Duraković, Proklestvo Muslimana, Tuzla, 1998.
- Sadik Šehić, Gradačac-Turistiški i privredni vodić, Gradačac,1990.
- Sadik Šehić, Zmaj od Bosne, Tuzla, 1991.
- Sadik Šehić, Sumbulški zapisi Mula Vrcanije, Tuzla, 1998.
- Sadik Šehić, 112. godina gradačačkog suda, Gradačac, 1999.
- Sadik Šehić, Romski snovi o krilatom konju.
- Suad Krajnović, Građanin provincije
- Feri Midžan, Kikičev put u smrt
- Hasan Kikić, Provincija u pozadini
- Hasan Kikić, HO-RUK
- Hasan Kikić, Bukve
- Ahmed Muradbegović, Ponos



VIDEO:
Moj govor povodom godisnjice rada "Elektrodistribucije" u ratnim uslovima




VIDEO:
Moj golubarnik







VIDEO:
Gradačac moj rodni grad


21.03.2013.

ZGRADA OPŠTINE GRADAČAC


Već dugo vremena razmišljam da pišem o opštini Gradačac, ali zbog dileme šta bi moja priča o opštini trebala obuhvatiti, odgađao sam pisanje sve do danas. A danas sam odlučio, ne samo da pišem, već da opštinu i u znamenitosti Gradačca uvrstim. Naravno, radi se o zgradi koja se nalazi u samom centru grada koju svi građani zovu “Opština”. Počet ću sa pitanjima koje sam postavljao sam sebi! Kad je napravljena današnja zgrada opštine? Šta je bilo ranije na lokaciji te zgrade? Gdje su opštinske službe bile smještene prije nego je izgrađna zgrada o kojoj danas pišemo? Ali prije odgovora na ova pitanja, hajde da vidimo šta se zaista podrazumijeva pod samim pojmom opština. Pojam opštine se različito definisao kroz različite vremenske periode, ali u današnje vrijeme, ukratko rečeno, pod ovim pojmom se podrazumijeva jedna zaokružena teritorijalna jedinica koja ima svoje administrativne organe uprave preko kojih se sprovodi opštinska politika. Ti organi uprave su u neposrednom kontaktu sa građanima i pružaju im različite usluge. Organizuju se po departmanima i pokrivaju razne gradske djelatnosti, kao što su: obrazovanje, zdravstvo, socijalna zaštita, snabdijevanje električnom energijom i vodom, čišćenje, podsticanje lokalnog ekonomskog razvoja, zatim održavanje parkova i površina za rekreaciju, prostorno planiranje, gradnja, stanovanje, finansije, bezbijednost (policija) itd. Ovi organi mogu biti kolektivni (sekretarijati) ili inokosni (načelnik, inspektor, itd ). Oni se imenuju i odgovaraju načelniku opštine ili skupštini kao najvišem opštinskom organu. Obzirom da smo već pomenuli kako se pojam opštine različito definisao kroz različite vremenske periode, hajde da vidimo kako se opština Gradačac definisala u vremenu od srednjovjekovne Bosne pa do danas. U ranom periodu srednjovjekovne Bosne, Gradačac se zvao Nenavište i u teritorijalnom smislu je bio organizovan kao nahija, što odgovara teritorijalnom pojmu jedne današnje opštine. U širem teritorijalnom smislu bio je povezan sa nekim drugim nahijama u jednu župu koja se takođe nazivala Nenavište. Teritorija župe Nenavište je obuhvatala skoro cijelu Posavinu. Pojam teritorijalnog organizovanja pod nazivom nahija zadržan je i u periodu turske vladavine Bosnom, s tim što je više nahija povezivano u širi oblik organizovanja koji se zvao kadiluk. Uvođenjem vojnih oblasti koje su se nazivale kapetanije, Gradačac je postao sjedište Gradačačke kapetanije koja je teritorijalno bila veličine bivše srednjovjekovne župe Nenavište. Na čelu Gradačačke kapetanije od početka njenog osnivanja pa sve do ukidanja kapetanija, na njenom čelu su se nalazili kapetani iz loze Gradaščevića, od kojih je napoznatiji bio Husein kapetan Gradaščević. Ukidanjem kapetanija, turska vlast uvodi i nove pojmove administrativno-teritorijalnog organizovanja tako da gradačačka nahija postaje muteselimluk kojom upravlja muteselim. Skoro svi muteselimi su opet bili iz loze Gradaščevića izuzev Fadil paše Šerifovića koji je bio Sarajlija. Ovaj čovjek je napravio onu malu kućicu na uglu dvorišta džamije Husejnije u kojoj je bila smještena tadašnja biblioteka. U širem smislu organizovanja, Gradačac postaje mudirluk, što odgovara teritoriji srednjovjekovne župe, odnosno sreza. Tako ostaje sve do austrougarskog perioda kada Gradačac u užem smislu organizovnja postaje opština, a u širem smislu postaje kotar, što opet odgovara veličini sreza. U sastavu Gradačca kao kotara bili su Modriča i Srebrenik, te Bos. Šamac kao neki vid samostalne ispostave. Na nivou kotara bila je služba načelništva na čijem čelu se nalazio upravnik koji je u pravilu uvijek bio austrijski državljanin. Posljedni na toj funkciji se zvao Julius Bitto. Sresko načelništvo je bilo smješteno u zgradi sadašnje biblioteke, a sastojalo se od upravnika i još dvadesetak radnika, među kojima je bilo nekoliko pisara i poreznika, jedan geomatar i jedan gruntovničar, jedan drumski radnik i jedan šumar, nekoliko sudija državnog suda i nekoliko sudija šerijatskog suda te jedan ljekar i jedan veterinar. Državni sud, kao samostalna ustanova, bio je smješten u zgradi poznatoj kao gimnazija. Ta zgrada je u to vrijeme imala prizemlje i jedan sprat. Na spratu je bio sud, a u prizemlju gruntovnica i poreska uprava. U podrumskim prostorijama je bio zatvor, a iza zgrade je bilo dvorište za zatvorenike, ograđeno sa kamenim zidovima. Pored sreskog načelništva postojale su i opštinske službe sa nekoliko radnika zaposlenih u administraciji, ali sa veoma ograničenim ovlaštenjima. Gradačačka opština u periodu austrougarske uprave bila je smještena u zgradi Mehmed-bega Gradaščevića, a najpoznatiji gradonačelnici iz tog perioda su bili Mustaj-beg Gradaščević, Bećir-beg Hadži Ibrahimbegović, Mustafa Duraković i Izet-beg Jahić. Za vrijeme Kraljevine Jugoslavije opštinske službe će biti smještene u prizemlju sadašnje pošte, a za period od 22 godine, koliko je trajala Kraljevina Jugoslavija, na dužnosti gradonačelnika su bili: Izet-beg Jahić, Gromić Muharem, Duraković Salih i Mustaj-beg Ganibegović. U zgradi pošte opštinske službe će ostati sve dok se ne napravi sadašnja zgrada opštine Gradačac. I konačno, recimo da je sadašnja zgrada opštine pravljena poslije Drugog svjetskog rata, odnosno 1950/51. godine prošlog stoljeća. Na toj lokaciji ranije je bila kovačka radnja u vlasništvu Ante Jakovljevića. Igradnjom ove zgrade, koja se naslanjala na poznatu zgradu Popovičku, a nešto kasnije i igradnjom stambene zgrade sa druge strane Popovičke, Gradačac gubi izgled čaršje kakav je imao još od turskog doba i počinje dobivati izgled sličan današnjem. I u periodu Socijalističke Jugosalvije Gradačac je ostao srez sve do 1956. godine, kada postaje opština u okviru brčanskog sreza, a desetak godina kasnije pripaja se dobojskom srezu. U oviru dobojskog sreza Gradačac ostaje sve do 70-ih godina, kada se ukidaju svi srezovi. U narednom periodu Gradačac se počinje sve više povezivati sa regionalnim centrom Tuzla i tako ostaje sve do danas. I na kraju pogledajmo na ovoj tabeli ko je sve bio na čelu Gradačca kao sreza, odnosno kao opštine, u periodu poslije Drugog svjetskog rata, pa sve do izbijanja rata 1992. godine. Dok završavam ovu priču, razmišljam kako bi ona mogla podstaknuti nekoga iz opštinskih službi da se napravi jedna tabela svih predsjednika, odnosno opštinskih načelnika, po mogučnosti sa fotografijama, i da se postavi na zid hodnika opštinske zgrade. Takva jedna tabela mogla bi obuhvati pregled svih čelnih ljudi Gradačca počev od najstarijeg poznatog vremena pa sve do danas. Bio bi to jedan zanimljiv historijski detalj sa kojim bi se građani mogli upoznavati dok čekaju u redu da obave neki posao u opštinskim službama.
Mirza Avdičević

GRADAČAC I NJEGOVE ZNAMENITOSTI KROZ HISTORIJU
<< 03/2013 >>
nedponutosricetpetsub
0102
03040506070809
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

POSVETA

Ovaj blog posvećujem svom gradu i mojim sugrađanima sa kojima sam proveo najljepše godine života. U tom cilju, na jedan poseban način želim dati svoj doprinos i otrgnuti od zaborava sve one znamenitosti našeg grada koje čine njegovu dušu. Pri tome nemam pretenzija da pisem o historiji, ali ću se poslužiti historijskim činjenicama i podacima koje su historičari napisali i neka mi ne zamjere ako ih pojedinačno ne pomenem, jer sve što cu pisati, biće iz ljubavi prema mom gradu i ljudima koji su na bilo koji način vezani za Gradačac. Mirza Avdičević,
Marta, 2011.godine.


Posalji email

SADRŽAJ
1.Područje Gradačca u prahstorijskom vremenu
2.Prvi pomen Gradačca u srednjovjekovnoj Bosni
3.Pominjanje Gradačca za vrijeme osmanske imperije
4.Ko je vladao Gradačcem prije Gradaščevića
5.Lirska pjesma koja nagovještava Husein-begovo rođenje
6.Porodični život Husein-kapetana Gradaščevića
7.Originalni portret Husein-kapetana Gradaščevića
8.Kad je nastala i ko je gradio kulu "Zmaja od Bosne"
9.Ko je autor pjesme sa Gradacca bijele kule
10.Smrt Husein-kapetana Gradaščevića i njegov mezar
11.Sviračka džamija i prva medresa u Gradačcu
12.Sviračka česma
13.Čardak Husein-kapetana Gradaščevića
14.Sahat kula
15.Džamija Husejnija
16.Bukvara i Begova džamija
17.Izgradnja crkava na području Gradačačke kapetanije
18.Fra Lovrin grob-svetište u Turiću kod Gradačca
19.Dva turbeta od kultnog značaja sa područja Gradačca
20.Prva biblioteka(kutubhana) u Gradačcu
21.Dom kulture-medresa Muradija
22.Sa Gradačca bijele kule
23.Francuski novac iz 17.stoljeća u Jelovče selu kod Gradačca
24.Nalazi grckog i rimskog novca sa područja Gradačca
25.Stećci sa područja Gradačca
26.Hadži efendijina česma
27.Izvor vode zvani Hlupan
28.Izvor vode Hazna
29.Izvor Gradašnice Starčevac
30.Zmajevac
31.Bezimeni izvor
32.Kamerom kroz Gradačac
33.Točak i Proboj
34.Banja Ilidža Gradačac
35.Gradačac za vrijeme Austro-Ugarske
36.Škola na Gradini-Gimnazija
37.Zgrada Javne biblioteke
38.Crvena škola
39.Dječije obdanište
40.Prva bolnica
41.Zgrada pošte
42.Popovička
43.Škola ucenika u privredi-ŠUP
44.Građanska škola, zgrada na Varoši koje više nema
45.Pravoslavna crkva sv. Ilije proroka u Gradačcu
46.Katolička crkva sv. Marka evanđeliste u Gradačcu
47.Gruntovnica i katastar
48.Gradačačka aleja
49.Kuća porodice Jahića
50.Kuća porodice Taslidžića
51.Vila na aleji
52.Kuća porodice Halilovića
53.Poslovni objekat Karla Manca
54.Poslovni objekat Danka Kabilja
55.Kuća obitelji Mihaljevića
56.Gradačac u vremenu Kraljevine Jugoslavije
57.Dio čaršije sa hotelom iz 1937. godine
58.Poslovni objekat porodice Šakića
59.Sarajlića Bina
60.Dio čaršije sa poslovnim objektom Marka Ivankovića
61.Ibrin han
62.Kuća Steve Stevića
63.Zvijezdino igralište
64.Kuća Cvjetanović Tadije
65.Bronzina kuća-kafana
66.Oraška trgovina
67.Miralemova kuća
68.Kuća gradačačkog boema Sulje Ibrahimbegovića
69.Kuća Asima Muftića- škola u Vidi
70.Rodna kuća književnika Ahmeda Muradbegovića
71.Rodna kuća književnika Hasana Kikića
72.Rodna kuća revolucionara Josipa Šibera
73.Gradačac za vrijeme II svjetskog rata i SFR Jugoslavije
74.Gradsko kino
75.Gradska pijaca
76.Željeznička stanica i pruga Gradačac’Modriča
77.Bio jednom jedan bazen
78.Gradačačke brijačnice
79.Čitaonica u Svircu
80.Alagina magaza
81.Fotografska radnja Jusufa Kadrića
82.Zgrada opštine Gradačac
83.48 godina postojanja Radio stanice Gradačac
84.Izletište Popovača
85.Jezero Hazna
86.Pjesma ljeta ’71
87.Jezero Vidara
88.Gradačačke sajdžinice
89.Stari dobri obućari
90.Gradačačke slastičarnice
91.Gradačačke pekare
92.Gradačačke aščinice i ćevabdžinice
93.Šezdeset godina sjećanja na jednu Vodicu
94.Priča o Popivodi
95.Gradačački krojački saloni
96.Gradačac-stolarske radionice
97.Čovjek koji je volio motore,Stefanović Risto-Branče
98.Majstori bez radionica, gradačački moleri
99.čovjek koji voli ljude i golubove
100.Nezić Sika
101.Zlatarske radionice i RTV servisi
102.Zanatske radionice sa zvukom metala
103.Gradačačke automehaničarske radionice
104.Ljudi za volanom-profesionalni vozači Gradačca
105.Čovjek koji je krpio lopte i kopačke, Radaković Ratko
106.Kahvedžinica ismeta Krajinovića
107.Male djelatnosti koje život ljudi čine ljepšim i udobnijim
108.Mustafa Škodrić – Mujo Škodra
109.Razvoj sportskih aktivnosti na području Gradačca - prvi dio
110.Razvoj sportskih aktivnosti na području Gradačca - drug dio
111.Šahovski klub “Gradacac”
112.Razvoj i tradicija KUD-ova u Gradačcu
113.Gradačac i njegovi muzički bendovi, igranke naše mladosti-prvi dio
114.Gradačac i njegovi muzički bendovi, igranke naše mladosti-drugi dio
115.Gradačac od kasabe do modernog grada
116.Gradačac 1968. godine, Penjarol-Truhla Višnja
117.Kraj – koji to možda i nije
118.Kraj koji to nije ni bio
119.Gradačački apotekar Hans Weys
120. Bračni par Angela i Milivoje Kunce
121. Vera i Rudolf Mlač
122. Ivo i Ljudmila Ungaro
123. Ibrahim Bahić
124. gubitak jedne mladosti
125. Braća Tipure
126. Akademski slikar i vajar, Bilajac Ibrahim
127. Gdje je mezar Husein-kapetana Gradaščevića
128. Fudbalska legenda, Safet Kikić - Ćire
129.Gradačački doajen, Jovan Stefanović sa suprugom Jelenom
130. Majka Munira i njene četiri spomenice
131. Kako je sve počelo-Sajam šljive
132. Pjesnik i književnik, Husein i Sadik Šehić
133. Naše gore list-Aleksandar (Saša) Mlač
134. Halil Nezić i njegov mlin
135. Telal viče po Gradačcu gradu
136. Čovjek koji je darovao svoju krv više od sto puta-Esad Skenderovic
137. Inicijativa za pronalazak mezara Husein-kapetana Gradaščevića







POSEBNI LINKOVI

MOJI FAVORITI

BROJAC POSJETA
451930

Powered by Blogger.ba